MEVLEVİLİK ve MEVLANA

Mevlânan kimdir?: Mevlana Celalettin i Rumi 1207 yılında Horasanan Belh şehrinde doğmuş şair mutasavvuf bilgin ve fikir adamıdır doğu batı medeniyeti kendisini DAHİ olarak tanımaktadır. O devrin en büyük kültür merkezi olan Belh şehrinde (bilginlerin sultanı diye tanınan Sul tanıül ulama Bahattin velet mevlananın babasıdır annesi ise Harcem Şah hanedanının prensesidir.

Celalettini Rumi Anadolu'da yerleşip şöhretini orada yaydığı için RUMİ diye anılmaktadır. Bahattin veled belh şehrinden ayrıldığı zaman Mevlana o sırada 5 yaşındaydı babasıyla beraber Bağdat'a geçip oradan Mekke'ye babası Hac olduktan sonra Anadolu'ya geçtiler o sırada Selçuklu İmparatorluğu en muhteşem çağını yaşıyordu ve devlet merkezide KONYA idi Bahattin velet ve ailesi Konya'ya gelince büyük bir coşkuyla karşılandı...

Konya'ya gelmeden önce Mekke'den sonra Anadolu şehirlerini gezmiş ve karamanda iken Mevlana Şerafettin semerkendinin kızı Cevher hatunla evlenmişti. Mevlana'nın annesi Mümine hatunda burada vefat etmiştir.

Mevlana Konya'ya geldiği zaman 21 yaşındaydı babasının ilminden büyük istifadeler sağlamıştır. Mevlana'nın dehası ve ilmi işte bu sıralarda bütün dünyaya ün salmaya başlamıştı. Mevlana artık tüm padişah ve hanedanına dersler vermeye başlamış ve üstün fikir ve bilim adamı olmanın zirvesinde idi ki işte tam bu sırada KONYA'YA şemzi tebrizi Mehmet Şemsettin adında yüksek fikirli bir zat gelmiş. Mevlana 37 yaşında iken şemsi tebrizi ile başlayan derin ve yoğun fikir ve ilim çalışmaları Mevlanayı ilim ve fikir dehasına ilaveten daha çok gönül ağırlığı olan bir kişiliğe büründürmüştü.

Mevlana artık Şemsi tebriziden başka hiç kimse ile konuşmuyor ve ilim ve fikir düşünceleri yanında şemsi tebrizinin zeka ve ilmine hayranlığını gün geçtikçe ilerletiyordu Mevlana'nın yakınları ve öğrencileri bu samimiyetin kendilerinin ilmi çalışmalarına engel olduğu sebebiyle şemsi ölümle tehdit etmeye kadar ilerlemesi şemsi tebrizinin gizlice şama kaçmasına sebep olmuştu...

Şemsin gidişi Mevlana'yı çok üzmüştü Mevlana'nın bu kadar çok üzgün oluşu öğrenciler tarafından da üzüntüyle karşılanmış çarenin ne yapıp yapmak şemsi tebriziyi geri getirmek için Mevlana'nın oğlu Veleddin ve 20 kişilik bir kafile şama giderek şemsi Konya'ya getirdiler fakat Mevlana yine ders ve vaiz vermiyor kendi iç alemine dalıp dönüp durmakta idi müritleri evlananın bu halinden şikayetçi olunca da ŞEMS birdenbire ortadan kaybolmanın en doğru olacağını inanmış ve ortadan kaybolmuştu...

İşte bundan sonra Mevlana kendini tamamen şiir ve sermaya verdi ve 66 yaşında 12 Aralık 1273'te Konya da vefat etti... Mevlana: Efendimiz demektir yaşarken ve ölümünden sonrada bu lakapla anıldığı için asıl ismi ikinci planda kalmıştır.

Mevlana'nın görüş ve düşündükleri:

Mevlana ölmek demek Allah'a kavuşmak demektir ve benim öldüğüm gece bir vuslat gecesi olacaktır deyimini kullanmakla tüm dünyanın sevgisini kazanan şu söyleşilerinden çok derin düşünceler saklıdır.

Yinede gel yinede gelsen ne isen öyle gel

İster kâfir ister Mecusi istersen putperest ol yinede gel

Bizim dergâhımız ümitsizlik dergâhı değildir.

Yüz kere tövbeni bozmuş olsan dahi gene de gel

Mevlana doğuştan gelen hiçbir farkı ve sonradan edinilmiş hiç bir maddi değerlere önemsemeden sadece İNSANA İNSAN oldırğu için değer vermiş ve yaratılanların içinde en üstünün allanın yarattığı İNSAN felsefesini tüm dünyaya kabul ettirmiştir.

Mevlana'nın MESNEVİSİ 6 cilt ve 25700 beyittir. Kuranı kerim ve hadislerden sonra İSLAM âleminde en çok sevilen bir eser niteliğini korumaktadır.

            Mesneviye başlangıç olarak şöyle denilmiştir (Dinle neyden kim hikaye etmede)...

                              A. Asaf Döner 27 Aralık 1999

Şanlıurfa'nın Çiğköftesi ve Sıra gecesi

Oturunuz kerevite

Seviyorsan gitme öte

İşte size bir reçete

Derde deva bu çigköfte

Alın çabuk bir kilo et

Olmamalı sinirli sert

Emek ister çok maharet

Göreceksin biraz sabret

Çiğköftenin çeşidi bol

Yoğurdukça yorulur kol

Soğan ile biberi bol

Hem sabırlı hem titiz ol

Karabiber koyu salça  

Bir tutam tuz biber bolca

Karışıp ta çoğalınca

Yoğururken yoruldukça

Katılınca yeşil soğan   

Sanki olur bir bal kovan

Çömelip de oturarak   

Çokça yenir yavan yavan

Yanındadır tasla ayran

Yabancılar olur hayran

Bezenmiştir sofra heman

Lezzetine doymaz insan

Çiğköfteden sonra benim

Kesilmişim dilim dilim

Yeyin beni tatlı tatlı         

Alt katımda ceviz saklı

Kadayıftır benim adım

Tatlı konup pek tatlandım

Allı pullu kaymaklandım

Kıpkırmızı nar boyandım

Çeşidim bol sayalım mı

Cevizlimi Kırmalı mı

Peynirlimi kaymaklı mı

Buna hiç can dayanırı mı

Urfalıda çoktur hüner

Benim adım Asaf Döner

Hacı hoca mevleviler

Kadayıfı çok bol yerler

İşte böyle yenir yemek   

Bunun üstü mırra demek

Köpüğü bol orta acı         

Bunu içen olur hacı

Sohbeti bol yakındır yol

Sağdan başlar bir elle kol

Fincan şaklar uzanır kol

keyf bitmiştir görünür yol

Bu anlatım bir sıradır

Herkes için tek kuraldır

Sırasını savar herkes

Bilmek için katıl bir kez

Yazdım size kısa bir beyt

İster sen biraz sabret

Mevthalili ziyaret et

Bu haline binbir şükret

Davul zurna vura vura    

Yazın herkes gider kıra         

Sarmaş dolaş kardeş kardeş           

İşte böyle biter sıra

Sözün Özü

Sevgi zorluğu kolaylaştırır çirkini güzelleştirir. Geçmişimizi bilmek bugünümüzü yaşamak geleceğimizi düşün­mek mecburiyetindeyiz çünkü İNSANIZ... Oku ki öğrenesin gez ki göresin Şevki şevdesin Ek ki biçesin Ver ki alasın Akıllı düşman alıksız dosttan daha iyidir Sevmek başarının anahtarıdır.

ÇİĞ KÖFTENAME

Ne güzeldir ne beter

Yiyenleri mest eder

Yiyebilirsen eğer      

Derde şifa çiğ köfte

Ne saz çalar ne çengi

Dostlukların mihengi

Dünyada yoktur dengi

Derde şifa çiğköfte

Sanki müzik korosu

Misten ala kokusu     

İnan sözün doğrusu

Derde şifa çiğköfte

Sohbetten tad bulana

Lezetten anlayana      

Ehli kâmil olana      

Derde şifa çiğköfte

Urfalıyam överim

Çiğköfteyi severim      

Ben tavsiye ederim  

Derde şifa çiğ köfte

Adabı erkanı var

Zamanı mekânı var

Kiminki izanı var

Derde şifa çiğköfte

Yanındadır ayranı        

İbo onun hayranı

Muhabbetin kervanı

Derde şifa çiğköfte

Kardeş dargınlarına

Vefa kırgınlarına

Hayat yorgunlarına

Derde şifa çiğköfte

Dostluklarda sohbete

Neşeyi muhabbette

Tüm manevi lezzette

Derde şifa çiğköfte

Köfte yapmak hünerdir

Adım Asaf Döner'dir

Acısı pek beterdir

Derde şifa çiğköfte